De naam Pukina verwijst in eerste instantie naar een inheemse taal die gesproken werd in wat nu het zuiden van Peru en westen van Bolivia is. Aan het begin van de koloniale periode werd de taal erkend als lengua general (algemene taal), naast Quechua en Aymara, maar het aantal vermeldingen nam daarna snel af; de laatste dateren van kort voor de onafhankelijkheid van Peru (Adelaar & Muysken 2004: 350; Torero 1987: 343).
Kaart 1. Overzicht van de zuid-centrale Andes met hedendaagse grenzen
Verder is de naam ook gebruikt om naar een volk en (archeologische) cultuur te verwijzen (e.g. Bernedo Málaga 1949), maar de relatie tussen taal, volk en cultuur in de Zuid-centrale Andes is problematisch. Er is een aantal studies dat hierop ingaat,[1]maar het is een te complex probleem om hier te behandelen. We zullen slechts een beknopt overzicht geven van werken die melding maken van Pukina, met een focus op de geografische locatie. Zie kaart 1 voor overzicht van het gebied.
